Cartref
Safleoedd Ysgolion
Dysgu
Cymorth Llywodraethwr
Dogfennau Llywodraeth Cymru / ESTYN 

Hydref 2012
Anfonwyd Pecyn Hyfforddi Mwy Galluog a Thalentog NACE/Llywodraeth Cymru i ysgolion Cymru ar yr 18ed Hydref 2012. Hefyd, gallwch lwytho’r pecyn o wefan Dysgu Cymru.



 
Cefnogi disgyblion mwy abl a dawnus mewn ysgolion uwchradd
Mae'r adroddiad hwn yn gwneud argymhellion ar gyfer ysgolion mewn perthynas â phontio; defnyddio data ac asesu; darparu cyfleoedd cyfoethocach a darpariaeth sy'n briodol o heriol; sicrhau bod disgyblion MATh o gefndiroedd difreintiedig yn cael cymorth penodol i oresgyn rhwystrau i'w dysgu; darparu mentora i ddisgyblion MATh; hyfforddiant a rhwydweithio a gwella dealltwriaeth rhieni o'r modd y gallant gefnogi addysg eu plentyn MATh yn well. Hefyd mae'n argymell y dylai awdurdodau lleol ddefnyddio data i werthuso tueddiadau dros amser yng nghyrhaeddiad disgyblion MATh.

I ddarllen ‘Cefnogi Disgyblion mwy abl a dawnus mewn ysgolion uwchradd’ cliciwch
yma

Arweiniad atododol i arolygwyr: Dysgwyr Mwy Galluog a Thalentog (Medi 2010)

Mae’r ddogfen hon yn rhoi arweiniad i arolygwyr ar M Ga TH



Cliciwch
yma
i weld cyhoeddiadau Estyn ynglyn â’r pwnc ‘Mwy Galluog a Thalentog’



Adroddiad Estyn ar Gefnogi Disgyblion Mwy Galluog a Thalentog yn yr Ysgolion Cynradd, Gorffennaf 2011

Daw’r adroddiad hwn i’r casgliad na chaiff y rhan fwyaf o ddisgyblion mwy galluog a thalentog, ar y cyfan, eu herio’n ddigonol ac nad oes digon o ddisgyblion yn cyflawni uwchlaw’r lefelau disgwyliedig ar ddiwedd cyfnodau allweddol 1 a 2. O ran y nifer fach o ysgolion cynradd sydd â’r ddarpariaeth orau, noda’r adroddiad fod dadansoddi data a deilliannau asesu yn drylwyr yn helpu i glustnodi disgyblion mwy galluog a thalentog.  Yn yr ysgolion prin hyn, caiff disgyblion mwy galluog a thalentog eu cefnogi drwy ystod o ddarpariaeth ychwanegol a chaiff eu cynnydd ei olrhain a’i fonitro’n ofalus. Yn ogystal, mae’r rhieni’n deall dull yr ysgol ar gyfer rhoi cymorth ychwanegol i ddisgyblion mwy galluog a thalentog. Canfuwyd bod disgyblion mwy galluog a thalentog yn elwa fwyaf mewn ysgolion sy’n hyrwyddo dulliau unigol neu bersonol o ddysgu, a’u bod yn elwa’n arbennig ar gael rheolaeth dros sut maent yn dysgu a beth maent yn ei ddysgu. Mynegir pryder fod y trefniadau trosglwyddo rhwng ysgolion cynradd ac uwchradd yn aml heb fod yn sicrhau bod digon o barhad a dilyniant yn addysg disgyblion mwy galluog a thalentog. Hefyd roedd yn amlwg mai prin yw’r awdurdodau lleol sy’n defnyddio data i fonitro cynnydd disgyblion mwy galluog a thalentog neu’n hyrwyddo rhannu arferion gorau rhwng ysgolion. Anaml y mae swyddogion gwella ysgolion yn trafod disgyblion mwy galluog a thalentog yn ystod eu hymweliadau ag ysgolion.

Adroddiad ESTYN ar gefnogi disglybion Mwy Abl a Ddawnus mewn ysgolion cynradd

Ymateb Llywodraeth Cymru i adroddiad ESTYN

Adroddiad ESTYN ar 'Y Cynllun Awyr Las'


Cwricwlwm i bob dysgwr

Yn y ddogfen hon pwysleisir bod, ym mhob ysgol, grŵp o ddysgwyr y mae angen eu herio, sut bynnag y maent yn cymharu â dysgwyr mwy galluog a thalentog mewn ysgolion eraill.  Nodir na ellir gwahanu anghenion dysgwyr mwy galluog a thalentog oddi wrth y camau i godi safonau ar gyfer yr holl ddysgwyr – i ddyfynnu Renzulli (1998) ‘A rising tide lifts all ships’. Mae’r ddogfen yn datgan bod yn rhaid i ddarpariaeth sy’n herio dysgwyr mwy galluog fod yn rhan annatod o gynllun cwricwlwm ysgolion ac mae’n nodi bod y ffactorau canlynol yn cyfrannu at welliannau o ran cyrhaeddiad yn achos pob dysgwr:

  • darparu amgylchedd dysgu a fydd yn galluogi dysgwyr i ddatblygu eu potensial ac yn eu hannog i wneud hynny 
  • hinsawdd sy’n gwerthfawrogi ac yn gwella gallu deallusol, talent, creadigrwydd a phrosesau gwneud penderfyniadau
  • cyfleoedd i ddatblygu meddwl, gan gynnwys dadansoddi, cyfosod a gwerthuso.

Pwysleisir mai trwy ehangu’r ddarpariaeth sydd ar gael i bob dysgwr y sicrheir y ddarpariaeth orau ar gyfer dysgwyr mwy galluog a thalentog. Mae’r athro/athrawes yn defnyddio ei sgiliau proffesiynol a’i fethodoleg ymchwil weithredu – wedi’i monitro’n ofalus – i wneud addasiadau yn seiliedig ar dystiolaeth.  Gwneir y cysylltiad rhwng y dull hwn a gwaith Llywodraeth Cymru ar Ddatblygu Meddwl ac Asesu ar gyfer Dysgu, sydd â photensial i wella dulliau holi a datblygu sgiliau meddwl, myfyrio a gwerthuso ar lefel uwch yn achos pob dysgwr.

Mae Atodiad 1 yn y ddogfen hon yn egluro NAD ystyrir bod gan ddisgyblion mwy galluog a thalentog ANGHENION DYSGU YCHWANEGOL oni bai bod ganddynt  ANGHENION ADDYSGOL ARBENNIG neu eu bod, am ba reswm bynnag, yn cael mwy o anhawster i ddysgu pwnc neu sgìl benodol o’u cymharu â’r mwyafrif o’r un oedran nad ydynt yn alluog a thalentog.

Cwricwlwm i bob dysgwr


 

 

Cyflawni’r Her
Mae’r canllaw hwn gan Lywodraeth Cymru yn nodi bod y term ‘Mwy Galluog a Thalentog’ (MGTh) yn cynnwys plant sydd yn fwy galluog ar draws y cwricwlwm yn ogystal â phlant sy’n dangos doniau mewn gweithgareddau ymarferol, creadigol a chymdeithasol.  Mae’n darparu fframwaith clir o ddeg safon y gellir eu defnyddio fel cyfrwng ar gyfer camau cynllunio/archwilio, datblygu ac ar gyfer hunanwerthuso, yn ddibynnol ar sefyllfa’r ysgol o ran ei strategaeth ysgol gyfan mewn perthynas â disgyblion MGTh.
Gall ysgolion sydd â darpariaeth sefydledig a systemau cynllunio gweithredu eu defnyddio i gael eu hasesu ar gyfer marc safon “Dyfarniad Her” yn seiliedig ar y safonau.

Gweler crynodeb o’r safonau yn y ddogfen WORD amgaeedig.

Cyflawni'r Her

Y 10 Safon


Cwricwlwm o Gyfle

Yn y ddogfen hon, a luniwyd gan ACCAC ar gyfer Llywodraeth Cynulliad Cymru yn 2003, y nodwyd am y tro cyntaf y byddai'r term ‘Mwy Galluog a Thalentog’ (MGTh) yn cael ei ddefnyddio yng Nghymru i ‘ddisgrifio disgyblion sydd angen cyfleoedd cyfoethogi ac estyn sydd y tu hwnt i'r rhai a ddarperir fel arfer ar gyfer y garfan gyffredinol o ddisgyblion.' Pwysleisir y clustnodir disgyblion MGTh yn eu cyd-destun ac y gellid ystyried tua 20% o boblogaeth ysgolion yn fwy galluog a 2% yn 'eithriadol o alluog.' Hefyd mae'r ddogfen yn pwysleisio y dylid diwallu anghenion disgyblion mwy galluog ‘yn yr ystafell ddosbarth gan ddefnyddio darpariaeth o ansawdd uchel o ddydd i ddydd.' Darperir cyfarwyddyd ynghylch clustnodi dysgwyr mwy galluog, ynghyd â ffyrdd o drefnu a grwpio dysgwyr ac o estyn a chyfoethogi eu dysgu, sy’n berthnasol o hyd.

Cwricwlwm o gyfle

 


Sign In